حاج قاسم و ملت دو قهرمان امسال
حاج قاسم نمایه

حاج قاسم مصداق و آیه‌ای امروزین از مردان خداست.

روزهای پایان سال برای هر فردی، فرصتی است برای نگاهی به پشت سر و مرور کارنامه خویش. محاسبه نفس در سالی که گذشت؛ آنچه انجام دادیم و ندادیم. این محاسبه ضروری می‌تواند هم در سطح فردی انجام شود و هم در سطوحی کلان‌تر. اگر محاسبه‌ای در کار نباشد، چشم‌انداز و برنامه‌ای برای سال پیش رو نیز در کار نخواهد بود و اهداف، چیزی جز آرزوهای دست نیافتنی و خیالات محال نیستند.

سالی که گذشت پر فراز و نشیب بود و درس و دستاورد و عبرت کم نداشت. با سیل آغاز شد و با کرونا در حال پایان است و در میانه این دو، ماجراها و اتفاقاتی روی داد که به جرات می‌توان گفت هیچ ناظر و تحلیلگری آن را پیش‌بینی نمی‌کرد. سال ۱۳۹۸ دو قهرمان داشت؛ حاج قاسم سلیمانی و ملت.

مردی که پس از ۴ دهه مجاهدت و افتخارآفرینی، مزد جهاد ایثارگرانه و بی‌منت خود را به زیباترین شکل ممکن دریافت کرد و به دست شقی‌ترین انسان‌نماهای روی زمین ترور شد. او که شهید زنده بود و سال‌ها در کوه و دشت و بیابان به دنبال گمشده خویش می‌گشت، سرانجام در بامدادان به آرزوی خود دست یافت و خلعت آسمانی شهادت را بر تن کرد.

حاج قاسم مصداق و آیه‌ای امروزین از مردان خداست. همانانی که خدای متعال در قرآن (سوره مبارکه احزاب، آیه ۲۳) در وصفشان می‌فرماید؛ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا الله عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَی نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا (در میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده‌اند؛ بعضی پیمان خود را به آخر بردند (و در راه او به شهادت رسیدند)، و بعضی دیگر در انتظارند؛ و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادند.) آنان‌که با خدا معامله می‌کنند، از این و آن تمنای مزد ندارند. خدمتشان به مردم بی‌هیاهوست. با «زنده باد» راست و «مرده باد» چپ، از صراط مستقیم خود منحرف نمی‌شوند.

قهرمان ما، آن‌که پشت دیوان و ددان یورش آورده از مغرب‌زمین بر سرزمین‌های مقدس را بر خاک مالید و مردمان رنج دیده از جنایت و ستمکاری دست‌پرورده‌های این کودک‌کشان را نجات داد، وقتی در خلوت خود با معبودش راز و نیاز می‌کند، اینگونه زبان به عشق‌بازی می‌گشاید؛ «خداوند، ‌ای عزیز! من سال‌ها است از کاروانی به‌جا مانده‌ام و پیوسته کسانی را به‌سوی آن روانه می‌کنم، اما خود جا مانده‌ام، اما تو خود می‌دانی هرگز نتوانستم آنها را از یاد ببرم. پیوسته یاد آنها، نام آنها، نه در ذهنم بلکه در قلبم و در چشمم، با ‌اشک و آه یاد شدند.

عزیز من! جسم من در حال علیل شدن است. چگونه ممکن [است] کسی که چهل سال بر درت ایستاده است را نپذیری؟ خالق من، محبوب من، عشق من که پیوسته از تو خواستم سراسر وجودم را مملو از عشق به خودت کنی؛ مرا در فراق خود بسوزان و بمیران.» او که حتی دشمنانش به هیبت و قدرتش اعتراف دارند و به درستی معمار آینده خاورمیانه‌اش می‌دانند، در مقام عبودیت و بندگی چنان با معبود خود سخن می‌گوید که گویی عارفی خلوت‌گزین و زاهدی گوشه‌نشین و دور از قیل و قال دنیاست. دریغا که او از میان ما رفته است اما قهرمانان و پهلوانان هرگز نمی‌میرند و از همین روست که رهبر معظم انقلاب فرمودند؛ «به شهید حاج قاسم سلیمانی به چشم یک فرد نگاه نکنیم؛ به چشم یک مکتب، یک راه و یک مدرسه درس‌آموز نگاه کنیم.»

قهرمان دیگر سالی که گذشت، ملت ایران بود. این سخن نه تعارف است و نه ادعا. ماجرای سیل را به خاطر بیاورید. سیل چند استان کشور را درگیر کرده بود اما بسیاری از سایر استان‌ها پای کار آمدند و هر کس توانست به نحوی پای در میدان نهاد تا به هموطن گرفتار خود کمک کند. اگر سعدی از فردی حکایت می‌کند که در قحطسالی دمشق، با آنکه او را گزندی نرسیده اما به‌خاطر رنج و درد دیگران رنجور و رنگ پریده است، بخش قابل توجهی از ایرانیان در دوران حاضر این حکایت را به طور واقعی به نمایش گذاشتند؛

که مرد ارچه بر ساحل است، ای رفیق
نیاساید و دوستانش غریق

 من از بی‌نوایی نیَم روی زرد
غمِ بینوایان رخم زرد کرد

نخواهد که بیند خردمند، ریش
نه بر عضوِ مردم، نه بر عضوِ خویش

یکی اول از تندرستان منم
که ریشی ببینم، بلرزد تنم

این روزها که مردم گرفتار ویروسی واگیر شده‌اند و از شرق و غرب زمین خبر می‌رسد که فروشگاه‌ها را خالی می‌کنند و در ینگه دنیا از ترس غارت، مقابل فروشگاه‌های اسلحه صف کشیده‌اند، اینجا ملت از همدلی و ایثار، صحنه‌های زیبا و ماندگار می‌سازند. چنانکه نویسنده آمریکایی که این روزها مهمان ایران است، می‌نویسد: «برخی افراد داوطلبانه دستگاه‌های خودپرداز را ضدعفونی می‌کنند، برای افراد بی‌خانمان دستکش تهیه می‌شود، برخی صاحبخانه‌ها دو ماه از مستاجران خود کرایه نمی‌گیرند، در برخی مناطق به درب منازل می‌روند و رایگان دستکش و مواد ضدعفونی‌کننده به مردم می‌دهند، برخی کارگاه تولید ماسک راه‌اندازی کرده‌اند، کمپینی برای حمایت از کسب و کارهای آسیب دیده به راه افتاده است و...این چیزها را با سایر نقاط دنیا مقایسه کنید و ببینید ایران چقدر متفاوت است. من آرزو می‌کنم بقیه مردم دنیا در مواجهه با کرونا، از ایرانیان یاد بگیرند. اینها در حالی است که مردم ایران تحت تحریم هستند. با این وضعیت، به نظرم، من اگر در ایران باشم آرامش بیشتری دارم تا اینکه به آمریکا برگردم. چون در اینجا لازم نیست علاوه‌بر ویروس وحشتناک کرونا، با ویروس وحشتناک رفتار اطرافیانم هم روبرو باشم.»

ملت قهرمان ایران در سال ۹۸ با مشکلات و مصائب ریز و درشت متعددی روبرو بودند و اغراق نیست اگر بگوییم از تمامی آنها سربلند بیرون آمدند. اما بزرگ‌تر از مشکلات و مصائب اقتصادی و اجتماعی و... مصیبت هجمه و حمله به روح و روان آنان بود که بی‌وقفه و شبانه‌روزی انجام می‌شد و همچنان در حال انجام است. این حملات بی‌امان که اتاق فکر و عملیات اصلی آن در خارج از کشور است با همراهی برخی عناصر داخلی نیز همراه است که اساساً تا خائنین نباشد، تیر دشمن بردی ندارد. همان تیر زهرآگینی که امید، همت و همدلی ملت را نشانه رفته است و در سایه خواب‌آلودگی و سستی متولیان دفاع از افکار عمومی، روز و شب مشغول تیرباران هستند. این چالش از سیل، کرونا، تحریم و ترور اساسی‌تر و همه گیرتر است. مدافعان امنیت و سلامت مشغول جانفشانی و ایثار هستند و از ملت در برابر تهدید دفاع کرده و تهدید را به فرصت تبدیل می‌کنند اما مدافعان افکار عمومی کجا هستند و چه می‌کنند؟!

سخن را با این دعای پرمغز به پایان بریم که؛ یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبرالیل و النهار، یا محول الحول و الاحوال، حول حالنا الی احسن الحال. اما یادمان نرود برای تبدیل حالمان به احسن احوال، باید قابلیت نیز در خود ایجاد کنیم که دعای بدون همت و تلاش را سودی نیست. به قول مولوی؛

آن‌که غافل بود از کشت و بهار
او چه داند قیمت این روزگار؟

از بهاران کی‌ شود سرسبز سنگ
خاک شو تا گل برویی رنگ رنگ

سال‌ها تو سنگ بودی دلخراش
آزمون را یک زمانی خاک باش

5 0

عید امسال و زمان تحویل سال متفاوت از سال‌های گذشته خواهد بود. با توجه به اینکه بیشتر ما در قرنطینه خانگی به سر می‌بریم، چه کار کنیم حالمان در عید با چاشنی کرونا خوب باشد؟ این ۵ کار حتما موثر است.،‌ با ورود ویروس ناخوانده «کرونا یا کووید ـ ۱۹» به ایران، عید امسال رنگ و بوی دیگری به خود گرفته است. چرا که با شیوع گسترده این ویروس مزاحم از یک طرف برخی خانواده‌ها داغدار شده و عزیزان خود را از دست داده‌اند و تعداد زیادی نیز در بستر بیماری گرفتار شده‌اند.

بیشتر بخوانید

استثنایی ترین عید نوروز را چگونه سپری کنیم؟

اوضاع بازار و اقتصاد کشور نیز حال و روز بهتری از گرفتاران در چنگال کرونا را ندارد؛ چرا که با خلوت شدن بازار و فروشگاها بسیاری از بازاریان و کسبه نیز متضرر و با مشکل مواجه شده‌اند.

در چنین فضایی قاعدتاً عید امسال و زمان تحویل سال متفاوت از سال‌های گذشته خواهد بود. آنچه در ادامه می‌آید راهکارهای کاربردی برای تغییر حالت و بهبود وضعیت موجود در قرنطینه خانگی همراه با روزهای آغازین سال نو است. 

چه کار کنیم حالمان خوب شود؟

۱ـ دعای تحویل سال را از دست ندهید

یکی از بهترین و زیباترین کارهایی که در ساعات تحویل سال و در زمان آغاز سال جدید انجام می‌دهیم، دعا کردن است. دعایی که هنگام تحویل سال خوانده می‌شود، در بردارنده فرازهای بسیار زیبا و ارزشمندی است که انسان را متوجه خدای متعال می‌کند و ارتباط زیبا و وصف‌ناپذیری که هر انسان در درون خود نیاز و ارزش آن را با تمام وجود احساس می‌کند.

«یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ یَا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ یَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَی أَحْسَنِ الْحَالِ»؛(۱) ای تغییردهنده دل‌ها و دیده‏‌ها، ای مدبر شب و روز، ای گرداننده سال و حالت‌ها، بگردان حال ما را به نیکوترین حال.

این دعا، مضامین عرفانی و توحیدی دقیقی را در خود گنجانده است و در آن نیایش‌کننده متوجه قدرت و توانایی خدای متعال در ابتدای سال شده و او را به عنوان تدبیرکننده شب و روز خود مورد خطاب قرار داده و از او طلب یاری و تغییر وضعیت موجود به بهترین حالت را خواستار می‌شود. این دعا را نباید کوچک شمرد. چرا که همین دعاهای به ظاهر کوتاه می‌تواند ثمرات و آثار شگفت‌انگیزی را برای زندگی انسان به ارمغان آورد.

توجه داشته باشیم اگر در عید امسال بیماری فراگیر شده است، شفا و درمان نیز در قدرت الهی است: «وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ یَشْفینِ»؛ (۲) و هنگامی که بیمار شوم، مرا شفا می‌‏دهد.

۲ـ دعا برای فرج را فراموش نکنید

بالاتر از همه‌ دعاها و درخواست‌ها از خدای متعال، دعای برای فرج امام زمان (عج) است که بر اساس آموزه‌های روایی بیش‌ترین آثار و برکات را برای نیایش‌کننده به دنبال دارد. برخی از روایات به روشنی به این مطلب اشاره دارد که شاه کلید گشایش در کارها و گرفتاری‌ها درخواست فرج برای امام زمان (عج) است. «اگر در دعا کردن برای فرج قاصر باشیم یا در آن تساهل و تکاسل و سهل‌انگاری و سستی کنیم و این مطلب را جداً نخواهیم، در حقیقت دنیا را نخواسته‌ایم؛ زیرا امور مخالف فرج بر ضرر مردم است و بدون فرج، مسلمان‌ها دنیایی نخواهند داشت؛ چنان‌که می‌بینیم کفار، آن‌ها را مال‌المصالحه خود و متعدد و متفرق کرده‌اند و هر کدام از آن‌ها که مخالف منافع آنهاست، دیگران را به جان او می‌اندازند و خودشان کنار می‌نشینند و سرانجام هر طرف پیروز شد، به سود کفار خواهد بود».(۳)

با توجه به مطالب ذکر شده می‌توان معنای این روایت که منابع روایی از صاحب عصر نقل کرده‌اند را متوجه شد: «وَ أَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُمْ»؛(۴) و برای تعجیل فرج، زیاد دعا کنید که همین، فرج شماست‏.

۳ـ از نوعدوستی غافل نشوید

آیین مقدس اسلام آیین نوعدوستی، برادری و همیاری است. بسیاری از بلایا و گرفتاری‌هایی که در زندگی مادی و معنوی گریبانگیر انسان می‌شود، به خاطر خودخواهی‌های افراطی و فراموش کردن دیگران است. در فرهنگ اسلامی وظایف و مسؤولیت‌های مهمی در خصوص رسیدگی به امور ضعفای جامعه بر عهده همگان نهاده شده است؛ به طوری که غفلت از آنها می‌تواند زمینه‌ساز دردسرهای بزرگ در زندگی انسان باشد.

کما اینکه در فرهنگ قرآن شاهد هستیم، برخی افراد فقط به خاطر اینکه دیگران را به این امور اخلاقی تشویق نمی‌کرده‌اند مورد نکوهش قرار گرفته‌اند: «وَ لا یَحُضُّ عَلی‏ طَعامِ الْمِسْکینِ»؛(۵) و (دیگران را) به اطعام مسکین تشویق نمی‌کند!

اگر خواهان گشایش در سال ۹۹ هستیم و برچیده شدن سایه شوم بیماری‌هایی همچون «کرونا ویروس» را از دامن جامعه اسلامی می‌خواهیم، یک نسخه معنوی و اسلامی آن، نوعدوستی و دستگیری از ضعیفان جامعه است، چرا که این مسأله زمینه جلب رحمت الهی را به دنبال دارد: در منابع روایی از رسول اکرم (ص) نقل شده است: «مَن أَرادَ أن تُستَجابَ دَعوَتُهُ و َأَن تُکشَفَ کُربَتُهُ فَلیُفَرِّج عَن مُعسِرٍ»؛(۶) هر کس می‌خواهد دعایش مستجاب شود و غمش از بین برود باید گره از کار گرفتاری باز کند.

۴ـ امیدواری و آرامش‌بخشی را سرلوحه کارها قرار دهیم

یکی از مشکلات بسیار دردناک سال ۹۸ شیوع کرونا ویروس بود که متأسفانه خانواده‌های زیادی را داغدار کرد. ولی بدتر از آن اپیدمی ترس، اضطراب، نگرانی و سلب آرامش و امیدواری بود که خود می‌تواند با سرکوب کردن سیستم ایمنی بدن، زمینه‌ساز شیوع هرچه بیشتر کرونا ویروس در جامعه باشد.

یکی از مهم‌ترین اکسیرهای نجات‌بخش در سال جدید، تقویت امیدواری به ایزد منان و آرامش در پرتو ارتباط بهتر به خدای متعال است. کسانی که این امید و آرامش را در نسخه‌هایی همچون پویش رقص دنبال می‌کنند، در واقع نه تنها آرامش و امیدی را به جامعه تزریق نخواهند کرد، بلکه ناخواسته بر مصیبت مردم نیز خندیده‌اند. به هر حال امید و آرامش باید به نوعی باشد که در رفتار و کردار افراد نمایش داده شود.

کما اینکه از امام علی (ع) این چنین نقل شده است: «یَدَّعِی بزَعمِهِ أنّهُ یَرجُو اللّهَ کَذَبَ و العظیمِ! ما بالُهُ لا یَتَبَیَّنُ رجاؤهُ فی عَمَلِهِ؟! فکُلُّ مَن رجا عُرِفَ رجاؤهُ فی عَمَلِهِ، و کلُّ رَجاءٍ إلاّ رجاءَ اللّه ِ تعالی فإنّهُ مَدخولٌ و کُلُّ خَوفٍ مُحَقَّقٌ إلاّ خَوفَ اللّه ِ فإنّهُ مَعلولٌ»؛ (۷) به گمان خود ادعا می‌کند که به خدا امید دارد؛ به خدای بزرگ قسم که دروغ می‌گوید؛ و گرنه چرا امیدواری او در کردارش پیدا نیست؟ چه، هر که امیدوار باشد، امید او از کردارش معلوم می‌شود. هر امیدی، جز امید به خدا، دیوانگی است و هر ترس حقیقی، جز ترس از خدا، آفت و بیماری است.

۵ـ به خدا اعتماد کنید

متأسفانه گمشده واقعی بشر امروزی فراموش کردن منجی واقعی و دور شدن از خدای متعال است. به راستی اگر این بشر که غرق در نعمت‌های مختلف الهی است، اندکی با آغاز سال جدید در رفتار و کردار خود تجدید نظر می‌کرد و به آغوش امن الهی باز می‌گشت به سعادت و آرامش واقعی می‌رسید. سعادتی که حتی با وجود سختی‌های زندگی می‌توانست شادکامی واقعی را برای او در دنیا و آخرت به ارمغان آورد.

سال جدید باید سالی تؤام با دوستی، رفاقت و اعتماد به خدای متعال باشد، «وَ ما لَنا أَلاَّ نَتَوَکَّلَ عَلَی اللَّهِ وَ قَدْ هَدانا سُبُلَنا وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلی‏ ما آذَیْتُمُونا وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُونَ»؛ (۸) و چرا بر خدا توکل نکنیم، با اینکه ما را به راه‏‌های [سعادت] رهبری کرده است؟ و ما به طور مسلم در برابر آزارهای شما صبر خواهیم کرد [و دست از رسالت خویش بر نمی‏‌داریم] و توکل‌کنندگان، باید فقط بر خدا توکل کنند

Powered By
  BLOGFA.COM